खत खरेदी करताना शेतकऱ्यांनी सतर्कता बाळगावी.
जादा दराने विक्री, लिंकिंग किंवा साठेबाजी आढळल्यास थेट तक्रार करा – कल्याणी औटी
सिंदेवाही: खरीप हंगामाच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांना शेतीसाठी आवश्यक रासायनिक खतांचा पुरवठा, गुणवत्ता, विक्री आणि दराबाबत कृषी विभागाने महत्त्वाच्या सूचना केल्या आहेत. खतांची खरेदी करताना शेतकऱ्यांनी फसवणूक टाळण्यासाठी दक्षता बाळगावी आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या विक्रेत्यांविरुद्ध तक्रार करण्याचे आवाहन तालुका कृषी अधिकारी कल्याणी औटी यांनी केले आहे.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाच्या सूचना:
अधिकृत विक्रेत्याकडूनच खरेदी: खते नेहमी अधिकृत आणि परवानाधारक विक्रेत्याकडूनच खरेदी करावीत.
पक्के बिल घ्या: खत खरेदी केल्यानंतर विक्रेत्याकडून पक्के बिल/पावती अवश्य घ्यावी. बिलावर खताचे नाव, प्रमाण, दर आणि एकूण रक्कम यांची नोंद असल्याची खात्री करावी. भविष्यात कोणतीही तक्रार किंवा अनियमितता आढळल्यास हे बिल महत्त्वाचा पुरावा ठरू शकतो.
पिशवीवरील माहिती तपासा: खताची पिशवी घेताना त्यावर खताचे नाव, ग्रेड, उत्पादक कंपनीचे नाव, वजन, बॅच क्रमांक, उत्पादन दिनांक आणि कमाल किरकोळ किंमत (MRP) तपासावी. पिशवीचे सील खराब असल्यास किंवा माहिती अस्पष्ट असल्यास खरेदी टाळावी.
संतुलित खतांचा वापर: माती परीक्षणावर आधारित पिकांच्या गरजेनुसार नत्र, स्फुरद, पालाश आणि सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा संतुलित वापर करावा. अनावश्यक किंवा अति खत वापर टाळावा.
विक्रेत्यांसाठी सक्त ताकीद:
कृषी विभागाने खत विक्रेत्यांना ‘फर्टिलायझर (कंट्रोल) ऑर्डर, १९८५’ मधील तरतुदींचे काटेकोर पालन करण्याचे निर्देश दिले आहेत. खतांसोबत इतर निविष्ठा (बियाणे, कीटकनाशक इ.) घेण्याची सक्ती किंवा ‘लिंकिंग’ करू नये. तसेच, खत उपलब्ध असताना विक्रीस नकार देणे, जादा दर आकारणे, कृत्रिम टंचाई निर्माण करणे किंवा साठेबाजी करणे हे कायद्याने गुन्हा असून अशा प्रकारच्या अनियमितता आढळल्यास संबंधित विक्रेत्यांविरुद्ध कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल, असा इशारा कृषी विभागाने दिला आहे.
तक्रार कुठे करावी?
जर खत खरेदी करताना जादा दर आकारला जात असेल, खतासोबत इतर निविष्ठांची सक्ती (लिंकिंग) होत असेल, बनावट किंवा निकृष्ट दर्जाची खते विकली जात असतील किंवा बिलासाठी नकार दिला जात असेल, तर शेतकऱ्यांनी तत्काळ तालुका कृषी अधिकारी कार्यालय किंवा संबंधित कृषी अधिकारी (गुण नियंत्रण) यांच्याकडे संपर्क साधावा. तक्रार करताना विक्रेत्याचे नाव, दुकानाची पत्ता, खताची पिशवी, बिल आणि संबंधित फोटो पुरावा म्हणून सादर केल्यास कारवाई करणे सुलभ होईल. असा सुचना सिंदेंवाही तालुका कृषी अधिकारी कल्याणी औटी यांनी दिला आहे.










